معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست از ارايه درخواست اين سازمان براي لغو مصوبه جديد دولت در خصوص تغيير مسير کنارگذر انزلي به معاون اول رييس جمهوري خبر داد.
دکتر دلاور نجفي ديروز در گفت وگو با ايسنا، افزود: ساخت جاده کنارگذر انزلي از سال 1377 آغاز شد ولي به دليل اختلاف سازمان حفاظت محيط زيست با وزارت راه و ترابري در سه کيلومتر از 16 کيلومتر مسير اجرايي اين طرح در فقدان ارزيابي زيست محيطي، در آبان ماه سال 79 از ادامه ساخت آن جلوگيري شد.
وي تاکيد کرد: اين پروژه که طرح اوليه آن بدون هماهنگي با سازمان حفاظت محيط زيست ريخته شد، از ميان تالاب بين المللي انزلي عبور مي کند و پيش از اجرا، نيز مطالعات EIA نداشته است.
معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست افزود: سازمان محيط زيست در 24 خرداد ماه سال 82 در نامه اي به معاون حقوقي و امور مجلس رييس جمهوري خواهان اصلاح مسير کنارگذر انزلي شد و متعاقب آن هيات وزيران در 11 تير ماه همان سال مصوب مي کند که راهکارهاي سازمان محيط زيست اجرايي شود.
وي گفت: در پي اين مصوبه، در 3 آذر ماه سال 83 کارگروهي تشکيل مي شود و براساس صورتجلسه اين کارگروه، که به امضاي معاون وقت محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان محيط زيست، سرپرست معاونت ساخت و توسعه راه هاي وزارت راه و ترابري و نماينده دفتر پيگيري هاي ويژه نهاد رياست جمهوري رسيد، با توجه به لزوم حفظ تالاب و شرايط اکوسيستمي آن، رعايت ملاحظات فني و تکنيکي راهسازي، رعايت ملاحظات اقتصادي و اجتماعي مقرر شد احداث کنارگذر انزلي در حد فاصل کيلومتر 830+7 تا 11 مسير مورد تاييد قرار گرفته اجرا شده و وزارت راه و ترابري اقدامات لازم را در مورد مطالعه و طراحي و تصويب طرح در مراجع ذيربط (شوراي عالي معماري و شهرسازي، سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور و...) به عمل آورد. همچنين به لحاظ اهميت شروع مجدد عمليات اجرايي پروژه و با توجه به بررسي هاي به عمل آمده اجراي عمليات از کيلومتر صفر تا 830+7 و از کيلومتر 11 تا 16 (که عمليات زيرسازي راه انجام شده است) مطابق مسير مصوب قبلي بلامانع بوده و لازم است هر چه سريع تر آغاز و با زمان بندي مناسب ايجاد شود.
نجفي تصريح کرد: در اين صورتجلسه همچنين آمده است با عنايت به بند سه مصوبه هيات وزيران سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور در جهت تامين ملاحظات زيست محيطي مندرج در آن مصوبه اعتبارات لازم براي جابجايي مسير را در موافقتنامه شرح عمليات و در صورت مقتضي در قوانين بودجه سنواتي پيش بيني کند.
وي با اشاره به اين که با گذشت چندين سال، اين صورتجلسه توسط وزارت راه اجرايي نشد، افزود: در جلسه 13 اسفند ماه سال گذشته هيات دولت در استان گيلان مصوبه ديگري را گذراند که بر اساس يکي از بندهاي آن «تسريع در احداث پروژه کنارگذر انزلي در مسير مصوب اوليه (قطعات يک و دو) و انجام مطالعات مقدماتي به منظور بررسي ارتقاي راه اصلي کنارگذر به بزرگراه» تصويب شد.
معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست با تاکيد بر اين که سازمان حفاظت محيط زيست بر اساس بررسي هاي کارشناسان، مخالف احداث کنارگذر انزلي در مسير اوليه است، خاطرنشان کرد: در پي اين مصوبه، رييس سازمان محيط زيست در نامه اي به استاندار گيلان اعلام کرد که سازمان محيط زيست مخالف احداث اين مسير بر اساس مصوبه جديد است، از سوي ديگر دکتر فاطمه واعظ جوادي در نامه ديگري به معاون اول رييس جمهوري خواستار اصلاح مصوبه استاني دولت و اجراي توافق 3 جانبه در اين خصوص شد.
وي تصريح کرد: مسوولان پروژه در تعطيلات هفته گذشته اقدام به آغاز عمليات اجرايي احداث مسير در داخل تالاب کردند که سازمان محيط زيست از اجراي اين پروژه جلوگيري کرد و پروژه مذکور هنوز متوقف است.
نجفي با اشاره به اين که تالاب بين المللي انزلي از تالاب هاي ثبت شده در سايت کنوانسيون جهاني رامسر است، افزود: اين تالاب مهم علاوه بر کارکردهاي اکولوژيکي، از جاري شدن سيلاب در منطقه انزلي و از آب گرفتگي شهر انزلي در پي افزايش و بالا آمدن آب درياي خزر به عنوان يک کانال اطمينان جلوگيري مي کند.
وي با اشاره به اين که مطالعات انجام شده نشان مي دهد اجراي اين پروژه تالاب را به دو قسمت کرده و موجب مي شود کارکردهاي آن نابود شود، گفت: تالاب بين المللي انزلي از 11 رودخانه بالادست آبگيري مي شود و به 4 روگا آبهاي آن تخليه مي شوند که در صورت اجراي اين پروژه تعدادي از دهانه هاي روگاها مسدود شده و اين امر موجب مي شود که اکولوژيک اين تالار بين المللي مختل شود.
معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست تصريح کرد: تالاب بين المللي انزلي هم اکنون گرفتار جلبک آزولا شده و اين جلبک درحال خفه کردن تالاب و موجودات آن است. مطالعات انجام شده نشان مي دهد که سيلاب هاي فصلي تنها تنفسگاه اين تالاب است که موجب مي شود آزولا وارد آب شور شده و از بين برود که اين امر خودپالايي تالاب بين المللي انزلي است. از سوي ديگر بررسي هاي کارشناسي نشان مي دهد احداث ميانگذر انزلي علاوه بر اثرات آلودگي صوتي و هوا، خود پالايي تالاب را نيز از بين برده و موجب خشک شدن بخش هاي وسيعي از اين تالاب مي شود.
دکتر فاطمه واعظ جوادي، معاون رييس جمهوري و رييس سازمان حفاظت محيط زيست نيز در اوايل آغاز دوره فعاليت خود در بازديدي از استان گيلان گفته بود که ميله هاي داخل تالاب بين المللي انزلي برداشته مي شود.
جوادي تصريح کرده بود که مسير اين کنارگذر هم طبق پيشنهاد سازمان حفاظت محيط زيست احداث خواهد شد.
گفته مي شود بخش شمالي اين مسير بين جاده و بندرانزلي محدوده وسيعي از تالاب باقي مي ماند که قرار است بخش هايي از آن خشک شده و به بافت شهري افزوده شود که اين امر بسيار خطرناک است.
به گفته کارشناسان در صورت احداث جاده کنارگذربر اساس سناريوي اول بخش وسيعي از کارکردهاي تالاب بين المللي انزلي از بين خواهد رفت و احتمال بروز يک فاجعه زيست محيطي در اين تالاب وجود دارد.
شايان ذکر است تالاب بين المللي انزلي به مساحت 15 هزار هکتار در سال 1354 به عنوان يکي از تالابهاي بين المللي کنوانسيون رامسر پذيرفته شد. منطقه حفاظت شده سياه کشيم پناهگاه حيات وحش سلکه و منطقه شکار ممنوع سرخان گل، بخش هايي از تالاب انزلي است.
اين تالاب اخيرا در فهرست تالاب هاي با تغييرات شديد اکولوژيک در ليست قرمز کنوانسيون رامسر ثبت شده است.
تاکنون در تالاب انزلي 78 پرنده شناسايي شده که 33گونه آبزي و مهاجر و 45 گونه آن کنار آبزي و بيشه زارهاي پيراموني زيست مي کنند که مهمترين ماهيان تالاب انزلي شامل سيم، اردک ماهي، سوف معمولي، کپور، اسبله، شاه کولي، ماهي سفيد است و در بيشه زارهاي اطراف تالاب نيز پستانداراني همانند گراز، تشي و شغال زيست مي کنند.